Αναβλητικότητα - υπάρχει τρόπος να την ξεπεράσω;

Updated: Dec 1, 2021

Πως θα μάθεις να ξεπερνάς το εμπόδιο της αναβλητικότητας και να αναλαμβάνεις δράση άμεσα χωρίς καθυστερήσεις ή δικαιολογίες!


Η αναβλητικότητα, η οποία έχει χαρακτηριστεί ως "η σκόπιμη καθυστέρηση στην έναρξη ή ολοκλήρωση σημαντικών εργασιών σε σημείο δυσφορίας" (Solomon & Rothblum, 1984), είναι τόσο συχνή που δύσκολα φαίνεται προβληματική ή σημαντικός λόγος για να ανησυχήσουμε. Ωστόσο, αυτή η συμπεριφορά έχει φανεί ότι είναι δυνατό να έχει επιβλαβείς επιπτώσεις στις σχέσεις μας, την ψυχική μας ευεξία αλλά και την εργασία μας (Ellis & Knaus, 1977; Ferrari, Johnson & McCown, 1995; Stober και Joorman, 2001).


Θα τη βρούμε σε πολλές διαφορετικές μορφές, ενώ στην πράξη εκτελεί πολλά και βαθιά κίνητρα:

  • Δυσκολία να ξεκινήσεις μία ενέργεια

  • Δυσκολία να ολοκληρώσεις μία ενέργεια

  • Φόβος αποτυχίας

  • Φόβος επιτυχίας

  • Φόβος απόρριψης

  • Ανία

  • Τελειομανία και η λίστα μπορεί να συνεχιστεί επ' άπειρον

Κάπως έτσι, εύκολα αντιλαμβανόμαστε ότι η αναβλητικότητα, συχνά αφορά μία εσωτερική συναισθηματική σύγκρουση (Sapadin and Maguire,1996, p.10) που είτε ενεργοποιεί συναισθήματα φόβου, απόρριψης και ανασφάλειας, είτε ενεργοποιεί απλά το συναίσθημα της ανίας, ωθώντας το άτομο να αγνοήσει μία ενέργεια που θεωρεί εκνευριστική, βαρετή ή αδιάφορη, προκειμένου να κάνει κάτι άλλο που θα του προσφέρει άμεση ικανοποίηση ή ευχαρίστηση (Hauck, 1982, p. 18).


Οι 6 βασικοί τύποι αναβλητικότητας

  1. Ο τελειομανής αναβλητικός που είναι απρόθυμος να ξεκινήσει ή να ολοκληρώσει μια εργασία σε περίπτωση που αποδειχθεί λιγότερο από τέλεια και ως εκ τούτου θεωρείται ότι αποτυγχάνει στα δικά του μάτια ή / και των άλλων.

  2. Ο ονειροπόλος αναβλητικός θέλει τη ζωή να περνά ήρεμα και ομαλά- έτσι αποφεύγει δύσκολες προκλήσεις. Οι μεγαλοπρεπείς ιδέες δεν μεταφράζονται σε εφικτούς στόχους. Εθισμένος στην ευκολία, οι στόχοι δεν πραγματοποιούνται και παραμένουν ευχές.

  3. Ο ανήσυχος αναβλητικός φοβάται τα πράγματα να πάνε στραβά και να κατακλυστούν από γεγονότα (πολλά «Τι γίνεται αν…;» κτλ.). Αποφεύγεται ο κίνδυνος ή η αλλαγή και έχει λίγη εμπιστοσύνη στην ικανότητά του να λαμβάνει αποφάσεις ή να ανέχεται τη δυσφορία.

  4. O αμφισβητητής αναβλητικός είναι ανθεκτικός και επιχειρηματολογικός απέναντι στις οδηγίες ή προτάσεις άλλων και αυτό γιατί σημαίνει, ότι "του λένε τι να κάνει" ή "προσπαθούν να τον ελέγξουν". Μπορεί να εκφράζεται ως μία έμμεση μορφή περιφρόνησης- η παθητική επιθετικότητα όπως το «ναι» σε αίτημα άλλων, όταν το άτομο εννοεί πραγματικά «όχι», γιατί δεν είναι διατεθειμένο να αναλάβει την ευθύνη να το κάνει εντός του εκχωρημένου χρόνου.

  5. Ο αναβλητικός που λειτουργεί πάντα καλύτερα την τελευταία στιγμή, είναι αυτός που θα δηλώσει ότι δεν μπορεί να κινητοποιηθεί πριν τις 11 π.μ. ή ότι αυτή είναι η ώρα που κάνει την "καλύτερη δουλειά". Ζώντας τη ζωή στα όρια συνεχώς, έχει μόνιμα ανάγκη από το έντονο συναίσθημα αδρεναλίνης που αυτός ο τρόπος ζωής του χαρίζει. Έχει χαμηλή ανοχή σε ό,τι αφορά στην ανία, ενώ το ότι αφήνει τα περισσότερα πράγματα τελευταία στιγμή συχνά προκαλεί να χάνει ευκαιρίες ή χρόνο.

  6. Ο υπερβολικός αναβλητικός αναλαμβάνει πολλά διαφορετικά tasks, χωρίς να καθορίζει ποιες είναι οι προτεραιότητές. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ο χρόνος να διαχειρίζεται αναποτελεσματικά, οδηγώντας σε εργασίες που δεν ολοκληρώνονται, είναι ανεπαρκής ή καθυστερεί πέραν του χρόνου παράδοσης.


Σε αυτό το σημείο βέβαια, δεν θα πρέπει να αγνοήσουμε ότι υπάρχουν περιπτώσεις που τα αποτελέσματα της αναβλητικότητας μπορεί να είναι θετικά, ειδικά όταν αυτή είναι δομημένη (π.χ. με