Πως να κάνεις την επικριτική εσωτερική σου φωνή να σιωπήσει;

Updated: Nov 22, 2020

Είναι εκείνη η μικρή φωνή που επαναλαμβάνει σε έναν εθιστικό εσωτερικό διάλογο όλους σου τους φόβους, τα άγχη, τις "αποτυχίες", τα λάθη. Πώς μπορείς, όμως, να χαμηλώσεις την έντασή της και να την αγνοήσεις;



Ξέρετε πολύ καλά ποιος είναι ο εσωτερικός σας κριτής. Είναι εκείνος που σας ασκεί κριτική, σας "φωνάζει", σας προσβάλλει, σας λέει πόσο λάθος τα κάνετε όλα. Είναι και εκείνη η φωνή που σας συγκρίνει, σας περιορίζει, σας παραλύει. Κάποιοι άνθρωποι φοβούνται πως αν κάνουν τον εσωτερικό τους κριτή να σιωπήσει, θα χάσουν την κινητοποίησή τους. Η κριτική και η τελειομανία, όμως, είναι τελείως διαφορετικά στοιχεία από αυτό της φιλοδοξίας. Το να αντιληφθούμε τη διαφορά μεταξύ της υγιούς προσπάθειας και της τελειομανίας είναι ζωτικής σημασίας, ώστε να καταφέρουμε να κατεβάσουμε τις άμυνές μας και να κινητοποιηθούμε στα σημαντικά για τη ζωή μας. Έρευνα έχει αποκαλύψει ότι η τελειομανία αποτελεί μακροπρόθεσμα εμπόδιο στην επίτευξη της επιτυχίας. Συγκεκριμένα, ανοίγει τον δρόμο για την κατάθλιψη, το άγχος, τον εθισμό και την παραίτηση (Brené Brown, 2010, The Gifts of Imperfection ).


Ως οργανωσιακή ψυχολόγος με ειδίκευση στο coaching έχω έρθει σε συνεργασία με πελάτες που επιθυμούν την αλλαγή καριέρας, την ενίσχυση του performance τους, την αποτελεσματικότερη ηγεσία, την ανάπτυξη επαγγελματικών και διαπροσωπικών δεξιοτήτων - πολύ συνήθεις στόχοι σε μία coaching συνεργασία. Μέσα από την εμπειρία μου ως coach με αυτούς τους πελάτες, όμως, παρατήρησα ένα στοιχείο να αποτελεί κοινό παρονομαστή στα διαφορετικά αιτήματά τους και να χαρακτηρίζεται μάλιστα από ιδιαίτερη επιμονή στο πόσο συχνά και πόσο έντονα απαντάται: η έλλειψη αυτοπεποίθησης και πίστης στον εαυτό.


Το σύνδρομο του απατεώνα (Dr. Pauline R. Clance & Dr. Suzanne A. Imes, 1978) και η χαμηλή αυτοπεποίθηση συχνά εμφανίζονται στη μορφή εσωτερικών διαλόγων που μας κάνουν να αισθανόμαστε "ελλιπείς", λίγοι, αποτυχημένοι, απάτη. Ένα από τα αρνητικά αποτελέσματα αυτής της διαδικασίας είναι ότι πολλές φορές συμβαίνει σε υποσυνείδητο επίπεδο, επηρεάζοντας άμεσα, τόσο τις σκέψεις όσο και τα συναισθήματά μας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να δημιουργούνται πεποιθήσεις οι οποίες δεν εξυπηρετούν ή ενισχύουν, αλλά αντιθέτως οδηγούν σε ενέργειες που είναι αντίθετες με τους στόχους και τα όνειρά μας, ενώ σε ακραίες περιπτώσεις μπορεί να μας ακινητοποιήσουν σε μία συγκεκριμένη κατάσταση που είτε δεν είναι υγιής, ή παραγωγική ή επιθυμητή. Επειδή, λοιπόν, οι πεποιθήσεις καθοδηγούν τις ενέργειές μας (ή την αδράνεια) είναι άκρως σημαντικό να βρούμε τρόπους να μειώσουμε την ένταση της φωνής του εσωτερικού μας κριτή, και να δυναμώσουμε αυτή της εσωτερικής μας (ας την πούμε) Cheerleader.


Η φωνή της εσωτερικής μας Cheerleader κάνει όλα αυτά που δεν κάνει ο εσωτερικός μας κριτής. Φέρνει στην επιφάνεια τις επιτυχίες μας και τις γιορτάζει μαζί μας, μας θυμίζει τη σκληρή δουλειά, την προσπάθεια, την επιμονή και την αφοσίωση που επιδείξαμε για να φτάσουμε όπου είμαστε σήμερα, πόσα πετύχαμε, τι μάθαμε από κάθε λάθος. Πόσο εύκολο, όμως, είναι να δυναμώσεις την ένταση της εσωτερικής σου Cheerleader όταν μέχρι σήμερα έχεις μάθει να ακούς μόνο την άλλη φωνή; Εκείνη που κρίνει, φωνάζει και σου επαναλαμβάνει καθημερινά τα λάθη και τις αποτυχίες σου; Ένα από τα εργαλεία που χρησιμοποιώ για να βοηθήσω τους πελάτες μου να εστιάσουν στα θετικά συναισθήματα είναι η επεξεργασία των επιτυχιών του παρελθόντος. Ποιες ήταν, πως τα κατάφεραν, ποια δομικά στοιχεία της προσωπικότητάς τους, τους βοήθησαν πραγματικά, ώστε να ξεπεράσουν τα εμπόδια, τις δυσκολίες και φυσικά, την ανασφάλεια. Πως θα τα φέρουν στο σήμερα, στο παρόν. Μέσω μίας συντονισμένης πρακτικής και σε συνδυασμό με άλλα εργαλεία αρχίζουμε με τον πελάτη να επανασυνδέουμε εκείνα τα γνωστικά μονοπάτια του "δεν είμαι αρκετά καλός" προς τα συναισθήματα της αξίας του εαυτού, της αυτοπεποίθησης και τελικά της αυτογνωσίας. Μόλις μάθει ο πελάτης να ενεργοποιεί την εσωτερική φωνή της Cheerleader του και να μειώνει την ένταση του εσωτερικού κριτή, οικοδομούμε την πίστη του πελάτη στον εαυτό του, ώστε να οδηγηθεί σε θετικές ενέργειες προς τους στόχους του και τα επιθυμητά για αυτόν αποτελέσματα.


Μία πρακτική που την έχω δει να φέρνει θετικά αποτελέσματα σε τόσες πολλές συνεργασίες μου, αλλά και στον ίδιο μου τον εαυτό. Πελάτες που δυσκολεύονταν να οριοθετήσουν συναδέλφους και οικείους και σταδιακά κατάφεραν να χρησιμοποιήσουν όλο το θετικό ψυχολογικό κεφάλαιο που ανακάλυψαν στη συνεργασία μας. Πελάτες που είχαν "παραιτηθεί", είχαν "κολλήσει" στο ίδιο σημείο και ένιωθαν μουδιασμένοι για το επόμενο, έστω και πολύ μικρό βήμα, βρέθηκαν "χιλιόμετρα πιο μπροστά", όπως χαρακτηριστικά μου έχουν πει. Άνθρωποι που επέλεγαν από φόβο το οικείο και ασφαλές μονοπάτι, έμαθαν πως να ρισκάρουν με λογική και σύνεση, με βάση τις δυνάμεις τους και να μεταβολίζουν την αποτυχία σε γνώση για τα επόμενά τους βήματα.


Το πιο σημαντικό από όλα είναι να αντιληφθούμε την αναγκαιότητα αυτής της αλλαγής για όλους μας. Την ανάγκη να κάνουμε τον εσωτερικό μας κριτή να σιωπήσει, για να αναγνωρίσουμε το εσωτερικό μας δυναμικό, τις δυνατότητες στην προσωπική, όσο και στην επαγγελματική μας ζωή, την ευκαιρία να συνδεθούμε περισσότερο με τον εαυτό μας και τους άλλους, αλλά και να αναγνωρίζουμε τον χώρο εκείνο μεταξύ των συναισθημάτων αναξιότητας, παραίτησης, φόβου και θυματοποίησης. Μόλις μπορέσουμε να αναγνωρίσουμε και τις δύο φωνές και να επιλέξουμε αυτή που θέλουμε να ακούμε, οι δυνατότητες για τους στόχους, τη ζωή και τα όνειρά μας θα είναι ανεξάντλητες με σύμμαχο εμάς σε κάθε δυσκολία.

___________________________________

Τα coaching προγράμματα παρέμβασης πραγματοποιούνται τόσο δια ζώσης, όσο και online - αν έχετε περισσότερες απορίες μην διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μου μέσω της φόρμας επικοινωνίας, ή τηλεφωνικά, διαφορετικά μπορείτε να επισκεφτείτε τις πιο συχνές ερωτήσεις που μου κάνουν για περισσότερες διευκρινήσεις.

329 views